1. Những đặc điểm quan trọng mẹ cần lưu ý về
dinh dưỡng cho trẻ 5 tuổi
1.1. Đặc điểm thể chất của trẻ 5 tuổi
Trẻ 5 tuổi có xu hướng tăng trưởng chiều cao và cân nặng
nhanh chóng. Trung bình trẻ 5 tuổi có thể tăng khoảng 2-3kg và 5-7cm mỗi năm
trong giai đoạn này. Ở độ tuổi này, cơ bắp sẽ trở nên linh hoạt hơn những năm
đầu đời. Các bé có thể thực hiện nhiều hoạt động thể chất như chạy, nhảy, leo
trèo và chơi các môn thể thao.
Ngoài ra, trẻ 5 tuổi còn có sự phát triển về các giác
quan, về cả tư duy và cảm xúc. Với sự phát triển toàn diện này, việc xây dựng
thực đơn đầy đủ dinh dưỡng cho trẻ 5 tuổi là điều vô cùng quan trọng.
1.2. Nhu cầu dinh dưỡng của trẻ 5 tuổi
Trung bình một trẻ 5 tuổi cần 1400 kcal/ngày để cung cấp
cho các hoạt động trong cuộc sống. Do vậy, mẹ cần cho bé ăn đủ để cung cấp số
năng lượng cần thiết đó.
Trẻ 5 tuổi cần một chế độ dinh dưỡng cân đối giữa 4 nhóm
thực phẩm: tinh bột, protein, chất béo và các vitamin khoáng chất. Ngoài ra,
thực đơn cho trẻ 5 tuổi cần đa dạng các món ăn để giúp bé ngon miệng và hỗ trợ
tiêu hóa tốt.
2. Những nhóm chất cần có trong chế độ ăn
dinh dưỡng cho trẻ 5 tuổi
Nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ 5 tuổi rất quan trọng cho việc
hỗ trợ sự phát triển của trẻ. Chế độ dinh dưỡng cho trẻ 5 tuổi cần có những
nhóm chất sau để trẻ không bị suy dinh dưỡng.
2.1. Tinh bột
Tinh bột là thành phần dinh dưỡng cung cấp năng lượng
chính cho cơ thể và giúp duy trì hoạt động vận động và chức năng não bộ của
trẻ. Theo khuyến nghị của Hiệp hội Dinh dưỡng Hoa Kỳ (American Dietetic
Association), lượng tinh bột khuyến nghị đối với trẻ 5 tuổi tuổi là khoảng
45-65% tổng lượng calo tiêu thụ hàng ngày. Các loại ngũ cốc và sản phẩm từ ngũ
cốc như gạo, lúa mì, bánh mì, mì, bánh quy, ngô, yến mạch chứa tinh bột tinh
khiết và là nguồn cung cấp năng lượng bền vững cho cơ thể.
2.2. Chất đạm
Chất đạm (protein) cần thiết trong xây dựng và sửa chữa
mô cơ bắp, tổ chức và tế bào trong cơ thể, giúp trẻ phát triển toàn diện thể
chất và trí não. Trẻ 5 tuổi nên được cung cấp 90-100 gam từ thịt, cá, 120-150
gam trứng, thịt gà. Các loại đậu, đậu nành cũng là nguồn đạm dinh dưỡng cho trẻ.
Mẹ cần lưu ý cho trẻ ăn cân bằng giữa đạm động vật và đạm thực vật.
2.3. Calci và
Vitamin D
Canxi là một chất cần thiết để phát triển xương và răng
của trẻ. Trẻ 5 tuổi đang trong giai đoạn phát triển xương, do đó cần cung cấp
lượng calci và vitamin D đáp ứng nhu cầu hàng ngày. Nguồn calci và vitamin D
tốt có thể kể đến sữa và sản phẩm từ sữa như sữa tươi, sữa chua, pho mát, cũng
như các loại rau như bắp cải, súp lơ và cá hồi.
2.4. Sắt
Trẻ 5 tuổi cần điều chỉnh cung cấp chất sắt để hỗ trợ sự
phát triển của cơ thể. Sắt trực tiếp hỗ trợ tăng sức đề kháng cho trẻ. Vì vậy,
thiếu sắt trẻ hay bị ốm đau do hệ thống miễn dịch suy giảm. Da trẻ có thể sẽ
trở nên xanh xao, nhợt nhạt, thiếu máu khi không đủ sắt. Mẹ nên bổ sung sắt cho
bé 5 tuổi từ các nguồn thực phẩm dinh dưỡng như thịt đỏ, gan, đậu, hạt, lúa mì.
2.5. Chất xơ
Chất xơ giúp duy trì hệ tiêu hóa, ngăn ngừa táo bón và
giúp trẻ có cảm giác no lâu hơn. Các nguồn chất xơ tốt cho bé 5 tuổi bao gồm
trái cây, rau quả, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu.
2.6. Chất béo
Trẻ 5 tuổi cần chất béo để cung cấp năng lượng và hấp thụ
các loại vitamin. Chất béo tốt bao gồm dầu ô liu, dầu cây lạc, dầu cá, hạt chia
và các loại hạt. Hãy tránh chất béo không lành mạnh từ thực phẩm nhanh, bơ và
mỡ động vật.
3. Lưu ý trong bữa ăn dinh dưỡng cho trẻ 5
tuổi
3.1.
Cung cấp đủ chất dinh dưỡng
Trẻ 5 tuổi đang trong giai đoạn phát triển toàn diện, vì
vậy việc cần được cung cấp đủ chất dinh dưỡng là điều vô cùng quan trọng. Chế
độ ăn dinh dưỡng cho trẻ 5 tuổi cần phải có tất cả các nhóm thực phẩm cơ bản
như tinh bột, chất đạm, chất béo để trẻ có năng lượng cho hoạt động cuộc sống
hàng ngày.
3.2. Cân bằng giữa các nhóm thực phẩm
Để đảm bảo nhu cầu năng lượng, dưỡng chất, bữa ăn của trẻ
5 tuổi cần có chứa 4 nhóm tinh bột – chất đạm – chất béo – vitamin và khoáng
chất. Ngoài ra, các món phải được chế biến từ ít nhất 5 trong 8 nhóm thực phẩm
quan trọng. Các nhóm này bao gồm ngũ cốc, các loại hạt (lạc, đỗ, vừng,…), sữa
và các chế phẩm từ sữa, thịt cá, trứng, hải sản, rau củ quả, dầu thực vật.
3.3. Xây dựng
thực đơn đa dạng
Trong các bữa ăn cho trẻ 5 tuổi, mẹ nên chế biến nhiều
loại thức ăn để kích thích vị giác giúp bé ăn ngon miệng hơn. Ngoài ra, việc ăn
đa dạng cũng giúp đảm bảo trẻ được cung cấp đủ các chất dinh dưỡng cần thiết.
Tuy nhiên, mẹ cần lưu ý là không phải loại thực phẩm nào
cũng có thể thay thế để bổ sung chất cho nhau.
3.4. Hạn
chế các đồ ăn chế biến sẵn
Đồ ăn chế biến sẵn thường chứa một lượng lớn chất bảo
quản, chất tạo màu và chất điều vị. Chúng không có hoặc có rất ít chất dinh
dưỡng quan trọng như vitamin, khoáng chất và chất xơ. Sử dụng quá nhiều đồ ăn
chế biến sẵn có thể dẫn đến tình trạng thiếu dinh dưỡng và đặc biệt gây hại cho
sức khỏe của trẻ 5 tuổi.
3.5. Chú ý thực phẩm khiến trẻ dị ứng
Một số trẻ 5 tuổi có thể bị dị ứng với các loại thực phẩm
như sữa, trứng, tôm, cá v.v… Khi ăn phải những thực phẩm này, trẻ có thể xuất
hiện các phản ứng gây hại cho cơ thể. Vì vậy, mẹ cần chú ý phản ứng khi thử cho
bé ăn một loại thức ăn mới.