Nguyên nhân gây bệnh Thủy đậu
Bệnh Thủy đậu là một bệnh cấp
tính do nhiễm vi rút Varicella Zoter gây ra (bệnh thủy đậu ở trẻ em và bệnh
Zona ở người lớn) và thường bùng phát thành dịch vào mùa xuân.
Bệnh thủy đậu là một bệnh truyền
nhiễm, virus Varicella Zoster có khả năng sống được vài ngày trong vẩy thủy đậu
khi bong ra tồn tại trong không khí. Bệnh lây chủ yếu qua đường hô hấp (hoặc
không khí). Bệnh lây truyền từ người sang người bằng tiếp xúc trực tiếp, qua
các đồ vật bị nhiễm mầm bệnh từ dịch tiết đường hô hấp, dịch từ nốt phỏng thủy
đậu, lây qua đường hô hấp do hít phải vi rút do người bị bệnh thủy đậu
nói, hắt hơi (nhảy mũi) hoặc ho..làm nước bọt, nước mũi bắn ra ngoài tan thành
bụi. Bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi, bệnh thường gặp vào mùa đông, đầu mùa
xuân và có thể gây dịch.
Triệu chứng bệnh Thủy
đậu
Các biểu hiện của bệnh thủy đậu:
Thời gian ủ bệnh là khoảng 2 -3 tuần, thông thường từ 14-16 ngày từ lúc bị
nhiễm vi rút đến lúc phát bệnh. Người bệnh có biểu hiện mệt mỏi,
nhức đầu, sốt nhẹ, chảy nước mũi, đau họng và trên da xuất hiện các nốt ban đỏ
bắt đầu ở vùng đầu, mắt rồi lan ra toàn thân. Ban đỏ mọc nhiều đợt trên cùng
một vùng da nên có thể thấy chúng ở nhiều mức độ khác nhau từ nốt sẩn, bọng
nước trong, bọng nước đục hoặc đóng vẩy. Người bị bệnh Thủy đậu có thể nổi từ
vài mụn nước cho đến hàng trăm mụn nước trên cơ thể. Thời kỳ lây truyền là 1-2
ngày trước khi phát ban và trong vòng 5 ngày sau khi xuất hiện nốt bọng nước
đầu tiên. Bệnh kéo dài từ 7 - 10 ngày. Nếu không có biến chứng, các mụn nước sẽ
khô dần, bong vảy, thâm da nơi nổi mụn nước, không để lại sẹo, nhưng nếu bị
nhiễm trùng mụn nước có thể để lại sẹo.
Biến chứng của bệnh Thủy đậu
Bệnh thủy đậu là bệnh lành tính,
không có triệu chứng nặng nề ngoài những mụn nước nhưng cũng có thể gây ra biến
chứng từ nhiễm trùng da nơi mọc mụn nước đến nhiễm trùng huyết, viêm não, viêm
màng não, xuất huyết, nhiễm trùng nốt rạ, viêm mô tế bào, viêm gan…, một số
trường hợp có thể gây tử vong nếu người bệnh không được điều trị kịp thời.
Phụ nữ mang thai mắc bệnh
Thủy đậu sẽ rất nguy hiểm cho thai nhi, có thể gây sẩy thai hoặc để lại dị tật
cho thai nhi.
Cách chăm sóc người bệnh bị
Thủy đậu
Vì là bệnh lây qua đường hô hấp
và tiếp xúc trực tiếp với dịch nốt phỏng nên khi bị thủy đậu, việc đầu tiên là
nên cách ly người bệnh cho tới khi khỏi hẳn (Nằm trong phòng riêng, thoáng khí,
có ánh sáng mặt trời, thời gian cách ly là khoảng 7 đến 10 ngày từ lúc bắt đầu
phát hiện bệnh (phát ban) cho đến khi các nốt phỏng nước khô vảy hoàn toàn).
Sử dụng các vật dụng sinh hoạt cá
nhân riêng: khăn mặt, cốc, chén, bát, đũa.
Vệ sinh mũi họng hàng ngày bằng
dung dịch nước muối sinh lý 0,9%.
Thay quần áo và tắm rửa hàng ngày
bằng nước ấm sạch.
Nên mặc quần áo rộng, nhẹ, mỏng,
vải mềm, thấm hút mồ hôi.
Khi cần tiếp xúc người bệnh thủy
đậu thì phải đeo khẩu trang. Sau khi tiếp xúc phải rửa tay ngay bằng xà phòng.
Đặc biệt những phụ nữ đang mang thai cần tuyệt đối tránh tiếp xúc với người
bệnh.
Đối với trẻ em:
Nên cắt móng tay cho trẻ, giữ
móng tay trẻ sạch hoặc có thể dùng bao tay vải để bọc tay trẻ nhằm tránh biến
chứng nhiễm trùng da thứ phát do trẻ gãi gây trầy xước các nốt phỏng nước.
Ăn các thức ăn mềm, lỏng, dễ
tiêu, uống nhiều nước, nhất là nước hoa quả.
Dùng dung dịch xanh Milian (xanh
Methylene) để chấm lên các nốt phỏng nước đã vỡ.
Trường hợp sốt cao, có thể dùng
các thuốc hạ sốt giảm đau thông thường nhưng phải theo hướng dẫn của thầy
thuốc, có thể dùng kháng sinh trong trường hợp nốt rạ bị nhiễm trùng: nốt rạ có
mủ, tấy đỏ vùng da xung quanh.
Lưu ý: Tránh làm
vỡ các nốt thủy đậu vì dễ gây bội nhiễm và có thể tạo thành sẹo tồn tại lâu dài.
Nên đưa người bệnh mắc thủy đậu
đến ngay các cơ sở y tế để được theo dõi và điều trị.
Các biện pháp phòng bệnh
Chủ động để phòng ngừa bệnh thủy
đậu, đó là chủng ngừa bằng vắc-xin. Đối với trẻ từ 12 tháng tuổi tới 12 tuổi,
tiêm 1 liều và liều thứ 2 nên tiêm thêm cách liều thứ nhất 6 tuần trở đi hoặc
trong khoảng 4 - 6 tuổi để gia tăng hiệu quả phòng bệnh và giảm việc mắc bệnh
thuỷ đậu trở lại mặc dù trước đó đã tiêm phòng. Đối với trẻ trên 13 tuổi, thanh
niên và người lớn, tiêm 2 liều cách nhau tốt nhất là sau 6 tuần.
Tất cả những người chưa bị mắc
bệnh hoặc chưa được tiêm vắc xin đều có thể mắc bệnh. Thông thường người lớn
mắc bệnh nặng hơn ở trẻ em. Mọi người đều phải chủ động phòng bệnh thủy đậu
bằng cách tránh tiếp xúc với người bị bệnh và tiêm vắc xin phòng bệnh. Không
tiêm vắc xin thủy đậu khi đang sốt hoặc bị bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, người mẫn
cảm với các thành phần của vắc xin, người bị thiếu hụt miễn dịch bẩm sinh hoặc
mắc phải, phụ nữ đang mang thai.
Để phòng lây lan bệnh thủy đậu
trong cộng đồng, người lớn mắc bệnh phải nghỉ làm tránh tiếp xúc với người
khác, trẻ nhỏ mắc bệnh phải nghỉ học từ 7 đến 10 ngày từ lúc bắt đầu phát hiện
bệnh cho đến khi các nốt bọng nước khô vảy hoàn toàn; sử dụng các vật dụng sinh
hoạt cá nhân riêng như khăn mặt, ly, chén, muỗng, đũa; vệ sinh mũi họng hàng
ngày bằng dung dịch nước muối sinh lý 9/, tăng cường vệ sinh cá nhân; vệ sinh
phòng ở của người bệnh, đồ vật nhiễm mầm bệnh hàng ngày bằng dung dịch sát
khuẩn thông thường.